àá úùøô
ïéàù íéøöî çñôì ïéðî :øîåà éìéìâä éñåé éáø
:øîåì ãåîìú ?ãçà íåé àìà âäåð åöåîéç
åì êåîñå) äéì êéîñå "õîç ìëàé àì" (âé úåîù)
(á"ò ,åö íéçñô éìáá) "íéàöé íúà íåéä" (ãéî
,ãçà íåé àìà âäåð åöåîéç äéä àì íéøöî çñôá äðä
ìù ïéã åá åâäð àì) âéäð àì áåè íåéã åáúë ïë
íäì øîàã àä éúòãìå .(íéáåè íéîéá âåäðù éôë ,äçîù
åéúååöî úåîéìù úåøåäì àåä ,úåøåã ìù øáã äúò
íåé åùòé úåéñåîéðä ïäéúåúãá íéîòä ìë éë ,êøáúé
ïë àì ,ïåçöðä íåé âçì íäéáéåà úìôî íåé ïåçöéðä
åâåçé àìå íäéáéåà úìôî ìò åçîùé àì äîä ,ìàøùéá
ïô…çîùú ìà êáéåà ìåôðá" øîàù åîëå ,äæ ìò äçîùá
,ãë éìùî) "åôà åéìòî áéùäå ,åéðéòá òøå 'ä äàøé
íåùî ,åáéåà ìåôðá çîù åðéà äìòîä íãàã éøä .(æé
êéøö 'ä éðéòá òøä àìä 'ä éðéòá òø äçîùäù
äùò åá éë úåöîä âç çñôá øëæð àì êëìå ,åúåàðùì
ìàøùé éðá úà 'ä àéöåä éë ÷ø ,íéèôù íéøöîá
áåè íåéå âç ïéà ,íéáéåàä úìôî ìò ìáà ,íéøöîî
.ìàøùéì
,äøåúä ìò ÷ñðéååãî äçîù øéàî 'øì "äîëç êùî")
(åè ,áé úåîù
ìëå íòô 150 -î øúåé äøåúá úøëæåî íéøöî úàéöé
ììåë) íåéá íéîòô äîëå äîë äæ ïééðò øéëæî éãåäé
ïúåà ,åðúùøôáù 'êàéáé éë äéäå' 'éì ùã÷' úåéùøô
.(ïéìéôúä úçðäá íéøîåà åðà
åðà .ìàøùé íò ìù úåàîöòä úæøëä àéä íéøöî úàéöé
åðúàéöé úà øéëæäìå øåëæì øåãå øåã ìëá íéååöî
ìëá åðúàî àöú 'úåéøöî'äù êøåöä úàå íéãáò úéáî
.ùãçî íòô ìëáå íåé
ìøåâ ,äéôì .úéìàèôä äèéùä úåîìâúä àéä íéøöî
øàùéé ïåãàå ãáò íìåòì øàùéé ãáò ;ùàøî áúëåî íãàä
úà úòá÷î úéøöîä 'åáëåøå ñåñ' úèéù .ïåãà íìåòì
äéëøøéäá ìåáë àåä ãéîúå åééç ìëì íãàä ìù åúâøã
úåøùôàä åì ïéàå íãàì äðåúð àì úåùøä .úéãîòî
.åìøåâ úà òåá÷ìå äáåùúá øåæçì ,øåçáì
éãåäéä ìù úéîåéîåéä øâúä úàéø÷ íä ïéìéôúä
åãé ìàì ùé éë ,(åîöòì úøåëæú äðåùàøå ùàøáå)
àìå éîéðô àåä åìù äèéìùä ãå÷éî .áåèá øåçáì åìëùå
åà úìåæ ,äáéáñ ,ïåèìùë íééðåöéç íéîøåâá éåìú
.ìæî
éèéìåôå éìëìë ,éãîòî éåðéù ÷ø äðéà íéøöî úàéöé"
,úéùôð äëéôäî àéä .àãéøâ éôøâåàéâ éåðéù àì óàå
úà úãáòùîå úìáåëä äñéôúäî ,øöä øöéîäî äàéöé àéä
.(ìàéøà á÷òé áøä) "íìåò úåøçì íãàä
* * *
éùãåçì íëì àåä ïåùàø ,íéùãåç ùàø íëì äæä ùãåçä"
."äðùä
ãå÷ä àéäå ìàøùé éðá ååèöðù äðåùàøä äååöîä éäåæå
.úååöîä ìë ìù íîåé÷ øùôàîä
úà òáå÷ä íãàä ïë ,çøé ìëá ùãçúî ùãåçäù íùë
ä"á÷äù éôë - íåé ìëá ùãçúî ,åúééàø éô ìò íéãòåîä
."úéùàøá äùòî ãéîú íåé ìëá åáåèá ùãçî"
íòì íéãáò íòî ìàøùé éðá íéëôåä ,íéøöî úàéöé íò
àìà 'ä éãé ìò øçáðù ÷ø àì - øçåáäå øçáðä .äøéçáä
úà áÅöòìå øåçáì íãàä ìù úåøéçä úà íìâî àåäù
.åãéúò
ïîæäù úååöîî øåèô àåä ïëì) åìùî ïîæ ïéà ãáòì
øåñî ïîæä .úåøéçä ñéñá àéä ïîæä ìåöéð êà .(ïîøâ
.(ïùéä àîåçðú) åãéá íéøåñî íúà ïéàå íëãéá
íòì íéðåúð äðùä éðîæ øåãéñå éøáòä çåìä úòéá÷
.åúâäðäìå ìàøùé
åæ äôå÷ú úøãñä êà .äìòîìî åòá÷ð úáùä ,äðùä
úòéá÷å íéùãåç éùàø úòéá÷ ïàëîå íéãòåîå íéùãåçì
éô ìò úàæ íéòáå÷ä ,ïéøãäðñì äðåúð - íéâçä ìë
øáòìå íéùãåç ùã÷ì ïéãä úéáì úðúéð úåëîñäå .íéãò
.íéðù úà
,íééúëìää íéììëä úøâñîá ,êîñåîä àåä ïéãä úéá
.íéðùäå íéùãåçä úòéá÷ì øùàá íéðåù íéìå÷éù ìå÷ùì
- íìåòä ìëì ïéãä íåé - äðùä ùàøù ,êë éãë ãò
,äòè àåä íà åìéôàå .ïéãä úéá úòéá÷á éåìú åðîæ
.íéãòåîä éáâì úåëìùä äì ùéå úîéé÷ åúòéá÷
:ä"á÷ä úà íéìàåù úøùä éëàìî éë ,øôñî ùøãîä
,íúàå éðà ,åàåá :íäì äðåò àåäå ?ïéãä íåé éúîéà
.äèî ìù ïéãä úéá úà ìàùðå
éôì) .íéðîæäå ìàøùé ùã÷î :íéëøáî åðà íðéçì àì
(.íéðîæä úà ùã÷î ìàøùéù ùåøéôä
íùá ìàøùé éãòåî úà äðëî úååöîä øôñá í"áîøä
úåúåà" úà äçîé àìù çéèáä 'äù òáå÷å "äîåàä úåúåà"
."äîåàä
:(ç"ì÷) íéìéäúá øîàðù äîî äéöàéöåñàä äìåò ïàëå
úåúåà çìù ,äîäá ãòå íãàî íéøöî éøåëá äëäù"
."åéãáò ìëáå äòøôá íéøöî éëëåúá íéúôåîå
äòéè÷ä ,äùøôá åðìöà ,ääéîúä áùééúú êëá éìåà
úååöî ìò äéùøôä úàáäå íéøöî úåëî øåôéñá úéîåàúôä
.ùãåçä ùåãé÷
,äîåàä úåúåà úà òáå÷ àåäù ìàøùé íò :øîåì äöåø
ìëì úòå ïîæ ìëì" .íéøöî ìëì äæÅÌúéèðàä íöòá àåä
.íãàì áéúëî æ"åìä àìå åìù æ"åìä òáå÷ íãàä - "õôç
ìòôé ïîæäù êë ìåòôì íéìåëé åðà ,ïë éë äðä
àåä 'ä ãáò ÷ø ,íä íéãáò éãáò ïîæä éãáò" .åðúáåèì
.(ì"äéø) "éùôåç åãáì
* * *
ïîæä àìå ïîæá èìåù íãàä :éðëôäî ïåéòø êëá äéä
íéãò éô ìò úàæå íéðîæä úà åîöòì òáå÷ íòä .íãàá
àìå úåèäì íéáø éøçà åîë ,íééúøáç íéììë éô ìòå
çåëéååä ìò éãåîìúä øåôéñá åîë) ìå÷ úáá íéçéâùî
.(äð÷ñîäå äðùä ùàø úëñîá ,íéøåôéëä íåé úòéá÷ ìò
äàåø ("åðøåôñ" ùåøéô ìòá) åðéøôìåñî äéãáåò éáø
åãîòî ìò äìåãâä äæøëää úà åæ äååöîáå ÷åñôá
.úåîåàä ïéá ìàøùé íò ìù éàîöòä
:íéøöîî àöåéä ìàøùé íò ìù åìøåâì ñçééúî àåä
,íëðåöøë íäá úåùòì íëìù íéùãåçä åéäé êìéàå ïàëî"
åéä ìáà ,íëìù íëéîé åéä àì ãåáòéùä éîéá ìáà
éùãåçì íëì àåä ïåùàø êëéôì .íðåöøå íéøçà úãåáòì
."úéøéçáä íëúåàéöî ìéçúä åá éë ,äðùä
åäæ - íëéúåçøåà úà íëîöòì íéøçåá íúà äá úåàéöî
.íëìù úåàîöòä íåé
,úåëæ ÷ø äðéà íãàä éãéá ïîæä ìù åúòéá÷ úøâñî
.äîåöò úåéøçà ø÷éòá àìà
ùé ïéøåçä ïáìù ãåòá ,ïîæ ïéà ãáòìù øîåì úåòè
ïîæ øúåé ùé ãáòì åáù áöî ïëúéé ,äáøãà .éåðô ïîæ
ïá åìéàå åìùî ïîæ ïéà ãáòìù ,àåä ìãáää .éåðô
øúåé ÷åñò àåä ïéøåçä ïá ïëì .åðîæì ïåãà ïéøåçä
ïë ïéàù äî .òâø ìë ìò åì ìáç ,äìèáì ïîæ åì ïéàå
.åéìò äéåôë åúãåáòù íåùî äìèáì åòáèî äèåðä ãáòä
åì ùé ïëìå åîöò ïòîì àéä ïéøåçä ïá ìù åúãåáò
.äòùä úà õéîçäì àì äéöáéèåî
äèéìù äùåøéôù ,úåøéçä úøåùá úà àéáä ìàøùé íò
.íéáåè íéùòîìå úååöîì ,äøåúì òâø ìë ìåöéðå úéîöò
úëôåä - äééùòå ãåîéìá óìåçä ïîæä úà øéîäì úìåëéä
.çöð éëøòì íúåà
.äòùä úöîçä àåä õîçä ;úåãáòä ìîñ àåä õîçä
ïåæôéçä ìîñ ,äöîä ìù åëåôéä .äìèáä ,úåäúùää
(æé ,áé) .äìåë äðùä ìë àìà ,çñôá ÷ø àì .úåæéøæäå
äàáä äååöî" - úååöîä úà - "úåöîä úà íúøîùå"
."äðöéîçú ìà ,êãéì
* * *
äîëå äîë òéôåî "ãé ÷æåçá"å "ä÷æç ãé" éåèéáä
.äìéôúá ïëå íéôñåð úåîå÷îá ïëå åðúùøôá íéîòô
íé÷åñôä ìò íéäãîä ùøãîá éúáäàúä ,éîöòìùë ,éðà
øùà äùîë ìàøùéá ãåò àéáð í÷ àìå" :äøåúá íéðåøçàä
ìëìå...íéúôåîäå úåúåàä ìëì .íéðô ìà íéðô 'ä åòãé
ìë éðéòì äùî äùò øùà ìåãâä àøåîä ìëìå ä÷æçä ãéä
."ìàøùé
æçàù éøçà .äùî ìù àéä ä÷æçä ãéä :äæä ùøãîä éôì
òâøî éë ,ä"á÷ä ìò åãé äøáâ ,úéøáä úåçåìá äùî
,äæ ïéð÷ úåëæá ."àéä íéîùá àì" - äùîì åì äðúéðù
øîà ä"á÷äå íéðåùàøä úåçåìä úà øåáùì äùî äéä éàùø
!êçåë øùéé :åì
éáà úà äúùîù àéä ,äé-úáì äúéäù ,äòøô úá ìù äãé
úåúåàä ìë úà äùî äùò ,äèîä íò åãéá .íéàéáðä
.('åëå "íéä ìò êãé úà äèð" ,"íéîùä ìò êãé äèð")
.òìñä ìò åéãéá äëä íâ àåä
é"ùøë) íãàä úà íå÷îä àìå åîå÷î úà òáå÷ íãà
(áìì ìëùä ïéá úøáçîä ãéä) åðéãéá .(äöéá úëñîá
úà êøáé íå÷îäù ììôúðå .åðîå÷î úà áÅöòìå òåá÷ì
.åðéãé éùòî
éàðåúéòå âåìåëéñô ,êøåò àåä éàëæ ìàøùé
(izakai@zahav.net.il :úåáåâúì)
íéãòåîä ìëá øåîà úùøôá - "åäåâçú íìåò ú÷åç"
äçîù ìò éë èåùôå ,"íëéúåøåãì íìåò ú÷åç" áåúë
åéä íéòöøð íéãáòå íúåìáñî íéøöîî åàöéù åæë äìåãâ
ñåîéðä êøãî àìä ,åéðäåëå åéëìîá ïéåöî éåâì
íìåà ,äæä øåãì äæ êà ,äæä íåéä ââåçì äãìåúäå
ìáç åç÷ì àìå ,íúçìöäá åàø àì øùà ïåøçà øåãì
ìëë äøåúä é÷åçî ÷åç àåä ÷ø ,äæ øæåî ,íúãåáòá
ú÷åçì úàæ äéäú íëéúåøåãì" åäæå ,äøåúä é÷åç
ñåîéð ÷ø ,äøéæâå ÷åç åðéà äæä øåãì ïë àì ."íìåò
(ãé ,áé ìò äîëç êùî) .òáèä é÷åçá çðåî ìëùåîå
íãåñé ïéà ,íéùãå÷îä úåîå÷îä ìëù êéøàäì ùé äðäå
íùîù äéøåîä øä åîë ,íéùøåùäå äîåàäî ÷ø ,úãä ïî
éô-ìò øçáð ïëå ,÷çöé úà íäøáà áéø÷ä íùå íãà àøáð
øäå ,"'ä øçáé øùà íå÷î" ÷ø áåúë àì úãáå ,àéáð
ïàö åìòå åðîî äðéëù ä÷ìúñðù ïååéë ,úãä íå÷î éðéñ
åæéà úãäì ñçééì åòúé àì úåùâøää äìéìçù ,ø÷áå
íééåðá äéøåîä øäå ìàøùé õøà ìëå íéìùåøé ÷ø ,øåéö
úåãçàúäå ,äîåàä éùøù ,åðéúåáàì íúåñçééúä ìò
.äîåàä úåãçàúäì ÷ø åéäé úåùâøää ìëù ,äùøùì äîåàä
(áë ,àë ;áé úåîù ìò äîëç êùî)
äøæòä : "äúåòø úàî äùàå åäòø úàî ùéà åìàùéå"
úåìåáâá äøéëî äðéà íéìáåñì
äéäù ùãåç á"é ääùäù ãò åìàâð àì éë äìò øùàë
úåòòåøúä åâéùä êìéàå áåøò úëîîå ,íéøöî èôùî
åéúçúî ùéà åî÷ àìù êùåç úëîá àìà ãåò àìå ,äáøä
äéäù ìàøùé àìà ,íéîé 'â íìåë åðòúä êéàå íéîé 'â
àìå ,éçøëää ìëå ïåæî íäì åèéùåä íúåáùåîá øåà
ïç ìàøùé åâéùä äæáå ,íäá åî÷ð àìå íãéàì åçîù
(á ,àé úåîù ìò øáã ÷îòä) .íäéðéòá ìåãâ
íéçúôä ìò íéøöîá åîã úàæäå çñôä úèéçùá åðéååèöð
,ïëôä íñøôìå úåô÷ùää ïúåàî åðîöò úå÷ðì õåçáî
íøåâ åúåà íéáùåç íúà øùà äùòîäù äòãä úøãçäå
í"áîøì íéëåáðä äøåî) äúçùää ïî ìéöîä àåä úéçùî
(å"î ,â
àìù àåä àúåáøä - "ïøäàå äùî óà" àúìéëîá åùøéô
.åèçùå çñôä äìè íîöòá åëùî ÷ø ,ïîöòá ìåñìñ åâäð
(çë ,áé øáã ÷îòä)
úåéäìî úéðçåø äàéöé - ùåøéôäå ,äçôùî àåä úéá
ïåùìî êôéäì ,ùôðä úìåãâ àåäå úåãáòì ìâåñîå éåàø
íëéìò êìî úåéäì éðåöøù äðéçá äæ ìëå ,íéãáò ãáò
ìò øáã ÷îòä) .íãå øùáì íéãáò åéäúù éãåáë ïéàå
(â ,âé úåîù
àéäå äùåìçä ìàîù ãé éë ,íãàä úåãé éðùá àåä ïëå
éìëùä íå÷îä éë äîëçä ïëùî åáù ,áìä ãâðë ääë
éùéîùúá úéð÷ñò ãéä éë ,ääë åãéù íøåâ áìáù
çëä ïëùî åá éë ,ãáëä íå÷îá ïéîé ãé ìáà ,øîåçä
ìáà ,äçåë ø÷éò íù éë ,ãéä ìà ãâðúî åðéàå äåàúîä
ïàë øîåà àåäùëå ,ääë ãéä íù ìëùä ïëùî íå÷îá
,êáì ìò úåàì äéäéù øîà åìéàë "äëãé ìò úåàì äéäå"
úåéäì àåä ïéìéôúä íòè éë ,ãéä úåäëì äáñ áìä éë
. áìáùå çåîáù ìëùä ïëùî íå÷îá ïåøëæì íãàì
(æè , âé úåîù ø÷é éìë)